فرموده : « فانّ الله فرض على جوارحك كلّها فرائض يحّتج بها عليك يوم القيامة » خداوند بر اعضاء تو فريضه‌هائى را معين و واجب كرده كه با آن جوارح يا فريضه‌ها بر تو حجت خواهد آورد . و نيز فرموده : « فرض الله على ائمهّ العدل ان يقّدروا انفسهم بضعفة الناس » خ 209 325 ، خداوند بر امامان عادل واجب كرده كه خود را با اشخاص ضعيف همطراز گيرند « الايّام المفروضات » خ 192 روزهاى معيّن شده . فرط : تقدّم و اسراف . فروط : تقدم و جلو افتادن . « فرط فروطا : سبق » فرط ( بر وزن شرف ) اجر مقدّم و ثواب جلو افتاده ، افراط : تجاوز بيشتر . تفريط : كوتاهى و تقصير بيشتر . مواردى از آن در « نهج » آمده است به معاويه مى نويسد : « فانك ان فرطّت حتى ينهد اليك عباد الله ارتجت عليك الامور » نامهء 65 456 ، تو اگر در تسليم شدن كوتاهى كنى تا بندگان خدا بر جنگ تو قيام كنند ، كارها بر تو بسته خواهد شد . . . « لا فرطنّ لهم حوضا . . . » خ 10 و خ 137 در « حوض » گذشت در حكمت 181 فرموده : « ثمرة التفريط الندامة و ثمرة الحزم السلامة » ثمرهء و نتيجهء تقصير پشيمانى و فائدهء احتياط سلامتى است . و نيز فرمايد : « و سيهلك فىّ صنفان محبّ مفرط يذهب به الحبّ الى غير الحقّ و مبغض مفرط يذهب به البغض الى غير الحق » خ 127 184 و در حكمت 469 فرموده : « يهلك فىّ رجلان محبّ مفرط و باهت مفتر » يعنى دو گروه دربارهء من هلاك خواهد شد و اهل جهنم خواهند بود گروهى كه در دوستى من افراط كرده و نسبت خدائى به من داده و گروهى كه در عداوت من به انحراف كشانده شوند ، اين ، خبر از آينده و از اخبار غيبى است ، معنى كلام دوّم در « بهت » گذشت . دربارهء آدم جاهل فرموده : « لا ترى الجاهل الّا مفرطا او مفرطا » حكمت 70 در وقت برگشتن از صفّين خطاب به اهل قبرستان كوفه فرمود : « يا اهل الديار الموحشة . . . انتم فرط سابق و نحن لكم تبع لاحق » حكمت 130 اى اهل ديار وحشتزا شما نسبت به ما جلو افتاده و سبقت كرده‌ايد ، ما نسبت به شما تابع و لاحق هستيم ،